{"id":376,"date":"2015-02-25T20:04:27","date_gmt":"2015-02-25T16:04:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.arifazizart.com\/?page_id=376&#038;lang=az"},"modified":"2015-10-13T09:31:22","modified_gmt":"2015-10-13T05:31:22","slug":"haqqinda","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.arifazizbeyaz.com\/az\/haqqinda\/","title":{"rendered":"Haqq\u0131nda"},"content":{"rendered":"<p>\u0130stedadl\u0131 f\u0131r\u00e7a ustas\u0131, YUNESKO yan\u0131nda Beyn\u0259lxalq R\u0259ssaml\u0131q Akademiyas\u0131n\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc, xo\u015fm\u0259raml\u0131 s\u0259fir, Az\u0259rbaycan G\u0259ncl\u0259r \u0130ttifaq\u0131 m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131, \u201c\u015e\u0259r\u0259f Ni\u015fan\u0131\u201d ordenli, \u0259m\u0259kdar inc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi, professor Arif \u018fziz m\u00fcasir Az\u0259rbaycan inc\u0259s\u0259n\u0259tinin tan\u0131nm\u0131\u015f simalar\u0131ndan biridir. O, z\u0259ngin v\u0259 m\u0259nal\u0131 yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolu ke\u00e7ib.<\/p>\n<p>Arif M\u00f6h\u00fcb\u0259li o\u011flu \u018fzizov (Arif \u018fziz) 1943-c\u00fc il yanvar\u0131n\u00a0\u00a0 3-d\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b. Onun erk\u0259n u\u015faql\u0131q \u00e7a\u011flar\u0131 a\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u0259, h\u0259m\u00e7inin m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 \u00e7\u0259tin, m\u0259hrumiyy\u0259t dolu ill\u0259r\u0259 t\u0259sad\u00fcf edib. Lakin o, b\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq t\u0259hsil alm\u0131\u015f, \u00fcr\u0259yind\u0259 r\u0259ssam olmaq arzusu yeti\u015fmi\u015fdi. Do\u011fma torpa\u011f\u0131n isti r\u0259ngl\u0259ri, \u00e7a\u011flayan X\u0259z\u0259rin g\u00f6y sular\u0131, \u00e7\u0131l\u011f\u0131n x\u0259zrinin soyuq n\u0259f\u0259si, Ab\u015feronun \u00fcst\u00fc g\u00fcnb\u0259zli k\u0259nd evl\u0259ri, qumlu Bak\u0131 ba\u011flar\u0131n\u0131n \u0259ncir-\u00fcz\u00fcm\u00fc, bol nem\u0259tl\u0259ri\u2026 ta u\u015faql\u0131qdan onun g\u00f6zl\u0259ri \u00f6n\u00fcnd\u0259 canlan\u0131r, onu duy\u011fuland\u0131r\u0131r, hafiz\u0259sin\u0259 h\u0259kk olurdu. B\u0259lk\u0259 el\u0259 bu erk\u0259n t\u0259\u0259ss\u00fcratlar\u0131n, romantik duy\u011fular\u0131n t\u0259sirind\u0259ndir ki, r\u0259ssam sonralar \u201cAb\u015feron m\u0259kt\u0259bi\u201d adlanan b\u0259dii istiqam\u0259t\u0259, \u00fcsluba meyill\u0259nmi\u015f, tablolar\u0131nda Ab\u015feron torpa\u011f\u0131n\u0131, Bak\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259rini d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 k\u0259tan \u00fcz\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>Arif \u018fziz 1960-1965-ci ill\u0259rd\u0259 \u018fzim \u018fzimzad\u0259 ad\u0131na Bak\u0131 R\u0259ssaml\u0131q M\u0259kt\u0259bind\u0259 oxuyur. Buran\u0131 bitirdikd\u0259n sonra o, t\u0259hsilini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Moskvaya yollan\u0131r v\u0259 Moskva Ali B\u0259dii-S\u0259naye M\u0259kt\u0259binin \u201cQrafik dizayn\u201d fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olur. Bu, h\u0259min o ali m\u0259kt\u0259b idi ki, vaxtil\u0259 qraf Stroqanovun ad\u0131 il\u0259 tan\u0131n\u0131rd\u0131. \u201cStroqanov m\u0259kt\u0259bi\u201d ifad\u0259si dill\u0259rd\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 g\u0259zir v\u0259 \u0259slind\u0259 bu n\u00fcfuzlu ali t\u0259hsil oca\u011f\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131 tan\u0131nan \u201cvizit v\u0259r\u0259q\u0259si\u201dn\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>1966-1971-ci ill\u0259rd\u0259 Moskvada ali t\u0259hsil alan g\u0259nc r\u0259ssam sonra Bak\u0131ya qay\u0131d\u0131r v\u0259 el\u0259 1971-ci ild\u0259n etibar\u0259n o zamank\u0131 M.\u018fliyev ad\u0131na Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t \u0130nstitutunda (haz\u0131rk\u0131 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t Universitetind\u0259) r\u0259ssaml\u0131q s\u0259n\u0259tind\u0259n d\u0259rs dem\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. \u0130stedadl\u0131 r\u0259ssam\u0131n bundan sonrak\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131qla pedaqoji i\u015fi \u00fczvi sur\u0259td\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 o, h\u0259m r\u0259ssam kimi m\u0259hsuldar \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, h\u0259m d\u0259 haz\u0131rl\u0131ql\u0131 pedaqoq kimi g\u0259nc r\u0259ssamlara ixtisas f\u0259nl\u0259rini t\u0259dris edir. Bu d\u00f6vrd\u0259 o h\u0259m d\u0259 SSR\u0130 R\u0259ssaml\u0131q Akademiyas\u0131n\u0131n akademik kurslar\u0131nda SSR\u0130 xalq r\u0259ssamlar\u0131, akademikl\u0259r Mikay\u0131l Abdullayev v\u0259 Yevgeni Kibrikin r\u0259hb\u0259rlik etdikl\u0259ri yarad\u0131c\u0131l\u0131q emalatxanas\u0131nda t\u0259hsilini davam etdirir. Bu g\u00fcn Arif \u018fziz 45 ild\u0259n art\u0131q \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 ali m\u0259kt\u0259bin \u0259n n\u00fcfuzlu, t\u0259cr\u00fcb\u0259li pedaqoqlar\u0131ndan biri, universitet elmi \u015furas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fcd\u00fcr. Professor Arif \u018fziz Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t Universiteti \u201cR\u0259ssaml\u0131q\u201d fak\u00fclt\u0259si \u201cDekorativ-t\u0259tbiqi s\u0259n\u0259t\u201d kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiridir.<\/p>\n<p>Arif \u018fziz 2004-2008-ci ill\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 \u2013 \u0130stanbuldak\u0131 Beykent Universitetind\u0259 d\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib. R\u0259ssam sonrak\u0131 m\u00fc\u0259llimlik f\u0259aliyy\u0259tini yenid\u0259n Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t Universitetind\u0259 davam etdirir. T\u0259cr\u00fcb\u0259li m\u00fc\u0259llim v\u0259 r\u0259ssam s\u0259n\u0259tin sirl\u0259rini \u00f6z t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259yl\u0259 \u00f6yr\u0259d\u0259r\u0259k onlar\u0131n \u0259sl s\u0259n\u0259tkar kimi yeti\u015fm\u0259sin\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu g\u00fcn Arif \u018fzizin t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinin bir \u00e7oxu istedadl\u0131 r\u0259ssam kimi ad \u00e7\u0131xarm\u0131\u015flar. Onlar t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda deyil, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 tan\u0131n\u0131rlar.<\/p>\n<p>H\u0259r bir r\u0259ssam\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259r, bu m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndir\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259r olur. \u018flb\u0259tt\u0259, bu x\u00fcsusiyy\u0259t Arif \u018fzizin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan da yan ke\u00e7m\u0259yib. R\u0259ssam yarad\u0131c\u0131l\u0131q al\u0259min\u0259 qrafika vasit\u0259sil\u0259 q\u0259d\u0259m qoymu\u015f, sonralar d\u0259zgah r\u0259ngkarl\u0131\u011f\u0131nda r\u0259ngar\u0259ng kompozisiyalar yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Portret janr\u0131n\u0131 da r\u0259ssam\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas\u0259n erk\u0259n d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid etm\u0259k olar. Son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 is\u0259 onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda portretl\u0259r daha \u00e7ox simvolik obrazlarla \u0259v\u0259zl\u0259nir ki, bu da r\u0259ssam t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fcn\u00fcn evolyusiyas\u0131ndan, onun s\u0259n\u0259td\u0259 \u00f6z \u00fcslubunu d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259k meyll\u0259rind\u0259n x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p>Arif \u018fzizin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 z\u0259ngin v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259lidir. Yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n erk\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259n qrafika d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 o, \u00e7oxlu sayda plakatlar \u00e7\u0259kmi\u015f, ekslibrisl\u0259r, loqolar, dizayn eskizl\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin u\u015faq kitablar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ill\u00fcstrasiyalar i\u015fl\u0259mi\u015fdir. R\u0259ssam h\u0259m b\u0259dii, h\u0259m d\u0259 s\u0259naye qrafikas\u0131 sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259hsuldar \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Arif \u018fzizin o d\u00f6vrd\u0259 i\u015fl\u0259diyi reklam plakatlar\u0131 seriyas\u0131 diqq\u0259t\u0259layiqdir. Bu plakatlar sad\u0259c\u0259 t\u0259\u015fviqat vasit\u0259si olmay\u0131b maraql\u0131 kompozisiya v\u0259 r\u0259ng h\u0259llin\u0259 g\u00f6r\u0259 se\u00e7ilirl\u0259r. XX \u0259srin 60-70-ci ill\u0259rind\u0259 plakat s\u0259n\u0259tind\u0259 \u201cfotorealizm\u201d deyil\u0259n bir \u0259hval-ruhiyy\u0259 h\u00f6km s\u00fcr\u00fcrd\u00fc ki, bu da plakat\u0131n b\u0259dii imkanlar\u0131ndan yet\u0259rinc\u0259 istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 mane\u00e7ilik t\u00f6r\u0259dirdi. Art\u0131q o ill\u0259rd\u0259 \u00f6z novator\u00e7u d\u0259st-x\u0259tti il\u0259 se\u00e7il\u0259n Arif \u018fziz plakat janr\u0131na dekorativlik daxil etmi\u015f v\u0259 onu daha da z\u0259nginl\u0259\u015fdirmi\u015fdir. S\u0259n\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q doktoru, professor Nur\u0259ddin H\u0259bibov r\u0259ssam\u0131n plakatlar\u0131n\u0131 t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k yazm\u0131\u015fd\u0131r ki, o, \u0259vv\u0259ll\u0259r plakat janr\u0131nda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f n\u0259qlvari t\u0259svir\u00e7ilikd\u0259n uzaqla\u015f\u0131r, m\u00fcasir s\u0259pkid\u0259 i\u015fl\u0259yir, obrazl\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u0259, r\u0259mzi elementl\u0259r\u0259 \u0259saslan\u0131r.<\/p>\n<p>R\u0259ssam\u0131n qrafika sah\u0259sind\u0259ki i\u015fl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n onun \u201cBak\u0131n\u0131n \u0259m\u0259k q\u0259hr\u0259manlar\u0131\u201d adlanan, 40 \u0259d\u0259d a\u011f-qara \u00fcslubda i\u015fl\u0259nmi\u015f portretl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t albomunu yada salmamaq olmaz. Arif \u018fziz r\u0259ngl\u0259rin dili il\u0259 dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 yax\u015f\u0131 bacard\u0131\u011f\u0131 kimi, a\u011f ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 qara r\u0259ngl\u0259 d\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l i\u015fl\u0259m\u0259yi m\u0259nims\u0259y\u0259n, qara tu\u015fla kolorit, ritm, h\u0259cm effekti yarada bil\u0259n r\u0259ssamd\u0131r. O, a\u011f-qara kompozisiyalar\u0131nda, x\u00fcsusil\u0259 portretl\u0259rd\u0259 insan\u0131n daxili al\u0259mini, onun emosionall\u0131\u011f\u0131n\u0131, qurulu\u015fun ekspressivliyini m\u0259har\u0259tl\u0259 \u0259ks etdirir. Arif \u018fziz m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rinin d\u0259 silsil\u0259 obrazlar\u0131n\u0131 yarad\u0131b. R\u0259ssam\u0131n Qara Qarayev, Fikr\u0259t \u018fmirov, S\u00fcleyman R\u00fcst\u0259m, maestro Niyazi v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n ofort texnikas\u0131nda i\u015fl\u0259nmi\u015f qrafik portretl\u0259ri obrazlar\u0131n dol\u011funlu\u011fu, canl\u0131 t\u0259sir ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 il\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edir.<\/p>\n<p>Arif \u018fzizin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n erk\u0259n d\u00f6vr\u00fc h\u0259m d\u0259 teatr-dekor s\u0259n\u0259ti il\u0259 xarakteriz\u0259 edilir. 1974-1975-ci ill\u0259rd\u0259 Moskvada, tan\u0131nm\u0131\u015f teatr rejissoru, SSR\u0130 xalq artisti Andrey Qon\u00e7arovun qurulu\u015funda Nikolay Erdman\u0131n \u201c\u0130ntihar\u00e7\u0131\u201d adl\u0131 tragikomediyas\u0131 tama\u015faya haz\u0131rlan\u0131rd\u0131. \u018fs\u0259r ist\u0259r \u00fcslubuna, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u00f6vzu, ideya v\u0259 mahiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 tamamil\u0259 yeni qurulu\u015fda t\u0259qdim edilm\u0259li idi. Arif \u018fzizin h\u0259l\u0259 o ill\u0259rd\u0259ki yenilik\u00e7ilik ruhunu hiss ed\u0259n A. Qon\u00e7arov onu bu tragikomediyaya b\u0259dii t\u0259rtibat verm\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t edir. R\u0259ssam bu d\u0259v\u0259ti q\u0259bul edir, lakin onlar\u0131n aras\u0131nda maraql\u0131 bir m\u00fckalim\u0259 ba\u015f tutur. Arif \u018fziz tan\u0131nm\u0131\u015f rejissora \u00f6z\u00fcn\u00fcn teatr r\u0259ssaml\u0131\u011f\u0131 sah\u0259sind\u0259 deyil, reklam-t\u0259rtibat v\u0259 dizayn sah\u0259sind\u0259 ixtisasla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131r. Bunun qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda rejissorun cavab\u0131 maraql\u0131 olur:<\/p>\n<p>\u201cM\u0259n Sizin dizayn-t\u0259rtibat sah\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259rinizi g\u00f6rm\u00fc\u015f v\u0259 b\u0259y\u0259nmi\u015f\u0259m. S\u0259hn\u0259 t\u0259rtibat\u0131na yeni ruh g\u0259tirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n\u0259n\u0259vi stereotipl\u0259rd\u0259n qa\u00e7ma\u011fa c\u0259hd edirik. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n\u0259n\u0259vi, standart qurulu\u015fa deyil, maraql\u0131 ideya-estetik vasit\u0259l\u0259r\u0259, vizual effektl\u0259r\u0259 \u00fcz tuturuq. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 tama\u015fan\u0131n t\u0259rtibat\u0131n\u0131 m\u0259hz Siz\u0259 h\u0259val\u0259 etm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259lmi\u015fik\u201d.<\/p>\n<p>Arif \u018fziz bu tragikomediyaya t\u0259rtibat verir v\u0259 tama\u015fa u\u011furlu al\u0131n\u0131r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Moskvan\u0131n teatr h\u0259yat\u0131nda bu tama\u015fa b\u00f6y\u00fck m\u0259d\u0259ni hadis\u0259y\u0259 \u00e7evrilir.<\/p>\n<p>Arif \u018fzizin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda d\u0259zgah r\u0259ngkarl\u0131\u011f\u0131 \u00f6n\u0259mli yer tutur. \u018fg\u0259r r\u0259ssam\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin erk\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259si qrafika, habel\u0259 teatr-dekor s\u0259n\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 idis\u0259, sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 o, daha \u00e7ox d\u0259zgah r\u0259ngkarl\u0131\u011f\u0131na meyl edir. Onun \u0259lvan v\u0259 z\u0259ngin palitras\u0131, geni\u015f yarad\u0131c\u0131l\u0131q t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fc, yaratd\u0131\u011f\u0131 yetkin b\u0259dii \u00fcslub \u00f6z\u00fcn\u00fc r\u0259ngkarl\u0131qda daha \u00e7ox g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Arif \u018fzizin palitras\u0131 ona g\u00f6r\u0259 \u0259lvan v\u0259 z\u0259ngindir ki, o, do\u011fma torpa\u011f\u0131n sevimli r\u0259ngl\u0259rind\u0259n qaynaqlan\u0131r. Milli kolorit bu palitran\u0131n \u0259lvan, canl\u0131 v\u0259 inand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u0259sinin b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259sas \u015f\u0259rtidir. Lakin r\u0259ssam bu r\u0259ngl\u0259ri t\u0259bi\u0259td\u0259n \u0259xz etm\u0259kd\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259mi\u015f, onlar\u0131n h\u0259r birin\u0259 sirli ah\u0259ng vermi\u015f, lirik ecazkarl\u0131q qatm\u0131\u015fd\u0131r. Bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, r\u0259ssam\u0131n tablolar\u0131nda r\u0259ngl\u0259r sanki dil\u0259 g\u0259l\u0259r\u0259k dan\u0131\u015f\u0131r, da\u015f\u0131d\u0131qlar\u0131 f\u0259ls\u0259fi v\u0259 romantik mahiyy\u0259ti dol\u011funluqla ifad\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u00f6vzu bax\u0131m\u0131ndan Arif \u018fzizin r\u0259ngkarl\u0131q d\u00fcnyas\u0131 geni\u015f v\u0259 r\u0259ngar\u0259ngdir. Lakin deyildiyi kimi, onun \u0259ks\u0259r tablolar\u0131nda do\u011fma Ab\u015feron torpa\u011f\u0131n\u0131n n\u0259f\u0259si duyulur. M\u00fcasir Az\u0259rbaycan t\u0259sviri s\u0259n\u0259tind\u0259 \u201cAb\u015feron m\u0259kt\u0259bi\u201d kimi tan\u0131nan maraql\u0131 bir istiqam\u0259t, m\u0259kt\u0259b var. Bu m\u0259kt\u0259b bir \u00e7ox tan\u0131nm\u0131\u015f r\u0259ssamlar\u0131m\u0131z\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir.\u00a0\u00a0 Arif \u018fzizin tematikas\u0131nda Ab\u015feron m\u00f6vzusu geni\u015f t\u0259msil olunur. Onun r\u0259sml\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015f olduqca r\u0259ssam\u0131n Ab\u015ferona m\u0259ftunlu\u011funun s\u0259mimiyy\u0259t, m\u0259h\u0259bb\u0259t v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q ehtiras\u0131ndan qaynaqland\u0131\u011f\u0131n\u0131 duymaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bu hissl\u0259rin t\u0259sirind\u0259ndir ki, r\u0259ssam insanlar\u0131 \u00f6z tablolar\u0131n\u0131n t\u0259biiliyin\u0259 inand\u0131ra bilir, buradak\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259rin, hissl\u0259rin h\u0259qiqi oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q olur.<\/p>\n<p>Arif \u018fzizin s\u0259n\u0259tind\u0259 dekorativizm\u0259 meyl g\u00fccl\u00fcd\u00fcr. Bu dekorativlik kompozisiyan\u0131n qurulu\u015funda, m\u0259i\u015f\u0259t elementl\u0259rind\u0259, milli s\u0259ciyy\u0259 da\u015f\u0131yan \u0259hval\u0131-ruhiyy\u0259d\u0259, do\u011fma torpa\u011f\u0131n \u015fux, \u0259lvan r\u0259ngl\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir. R\u0259ssam m\u00fcxt\u0259lif r\u0259ng \u00e7alarlar\u0131ndan m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k duy\u011fular\u0131n\u0131, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hissl\u0259ri insanlara \u00e7atd\u0131r\u0131r. \u201cPir\u201d, \u201cQala k\u0259ndi\u201d, \u201cQobustan\u201d, \u201c\u0130\u00e7\u0259ri \u015f\u0259h\u0259r\u201d kimi tablolarda, bir \u00e7ox nat\u00fcrmort, m\u0259nz\u0259r\u0259 v\u0259 tematik \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 z\u0259ngin koloritli milli ruh hakimdir. Bu tablolarda do\u011fma torpa\u011f\u0131n \u0259lvan r\u0259ngl\u0259ri insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc, k\u00f6nl\u00fcn\u00fc ox\u015fay\u0131r.<\/p>\n<p>S\u0259n\u0259td\u0259 dekorativizmin \u00f6z x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri, atributlar\u0131 vard\u0131r. \u018fn\u0259n\u0259vi \u015e\u0259rq inc\u0259s\u0259n\u0259tind\u0259 oldu\u011fu kimi, r\u0259ssam \u0259ks\u0259r kompozisiyalar\u0131nda k\u00f6lg\u0259-i\u015f\u0131q effektind\u0259n yan ke\u00e7ir. Bunun \u0259v\u0259zind\u0259 o, kontrastl\u0131 r\u0259ngl\u0259ri, yaxud bir r\u0259ngin m\u00fcxt\u0259lif \u00e7alarlar\u0131n\u0131 n\u00f6vb\u0259 il\u0259 ver\u0259r\u0259k kompozisiyada optik dol\u011funluq, h\u0259m d\u0259 \u0259lvanl\u0131q effekti yarad\u0131r. Dekorativizm m\u00f6vzu etibaril\u0259 daha \u00e7ox na\u011f\u0131llar, \u0259fsan\u0259l\u0259r, folklorla ba\u011fl\u0131 olsa da, Arif \u018fziz bu m\u00f6vzulara nisb\u0259t\u0259n az m\u00fcraci\u0259t edir, do\u011fma torpa\u011f\u0131 \u0259ks etdirm\u0259yi \u00fcst\u00fcn tutur. Onun tablolar\u0131nda dekorativlik m\u0259hz r\u0259ngl\u0259rin v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi s\u00fcjetin dili il\u0259 \u00f6z ifad\u0259sini tap\u0131r.<\/p>\n<p>Arif \u018fzizin r\u0259ngl\u0259r d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0259sas c\u0259h\u0259tl\u0259rind\u0259n biri r\u0259ssam\u0131n a\u011f r\u0259ngl\u0259r\u0259, a\u011f cizgil\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259sidir. Bu a\u011f cizgil\u0259r onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n kamillik m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verir. B\u0259nz\u0259rsiz, b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259srar\u0259ngiz xarakter da\u015f\u0131yan bu c\u0259h\u0259t onun b\u0259nz\u0259rsiz s\u0259n\u0259t al\u0259mini i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131r. R\u0259ssam\u0131n bir \u00e7ox tablolar\u0131nda a\u011f cizgil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t maraql\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259r yer al\u0131r. Bu a\u011f cizgil\u0259r, irili-x\u0131rdal\u0131 a\u011f yaxmalar Arif \u018fziz yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n xarakterik c\u0259h\u0259tl\u0259rind\u0259ndir. R\u0259ssam\u0131n orijinal d\u0259st-x\u0259tti bu b\u0259yazl\u0131qda daha qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 \u0259ks olunur.<\/p>\n<p>Arif \u018fziz a\u011f cizgil\u0259rl\u0259 f\u0259rqli texnikalarda i\u015fl\u0259yir. \u018fks\u0259r hallarda bu a\u011f cizgil\u0259r tablonu b\u0259yaz yumaq kimi ba\u015fdan-ba\u015fa b\u00fcr\u00fcy\u00fcr; bu b\u0259yazl\u0131\u011f\u0131n arxas\u0131ndan ayr\u0131-ayr\u0131 m\u0259i\u015f\u0259t \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131n, m\u00fcx\u0259ll\u0259fat\u0131n, qazanlar\u0131n, dol\u00e7alar\u0131n, meyv\u0259l\u0259rin tama\u015fa\u00e7\u0131ya tan\u0131\u015f olan konturlar\u0131 sanki boylanaraq \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. R\u0259ssam\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 xarakteriz\u0259 ed\u0259n t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n tan\u0131nm\u0131\u015f jurnalist v\u0259 ictimai xadim Qalina Mikeladze bu x\u00fcsusiyy\u0259t\u0259 diqq\u0259t yetirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Arif \u018fziz a\u011f cizgil\u0259rd\u0259n m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 milli r\u0259ssaml\u0131qda orijinal b\u0259dii forma yaratm\u0131\u015fd\u0131r. B\u0259zi s\u0259n\u0259t\u015f\u00fcnaslar \u201cBu a\u011f cizgil\u0259r onun vizit v\u0259r\u0259q\u0259sidir\u201d \u2013 s\u00f6yl\u0259yirl\u0259r. Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 bel\u0259dir. B\u0259yaz cizgil\u0259r Arif \u018fzizin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn o q\u0259d\u0259r xarakterikdir ki, r\u0259ssam\u0131 b\u0259z\u0259n Arif \u018fziz B\u0259yaz kimi t\u0259qdim edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Arif \u018fzizin tablolar\u0131 respublikam\u0131zdan k\u0259narda da yax\u015f\u0131 b\u0259llidir. Onun d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 s\u0259rgil\u0259ri ke\u00e7irilib. MDB m\u0259kan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, Hindistanda, Bolqar\u0131standa, Seneqalda v\u0259 bir \u00e7ox ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 Arif \u018fzizin tablolar\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u0259rgil\u0259nib. Arif \u018fziz daha \u00e7ox do\u011fma Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131n\u0131 t\u0259r\u0259nn\u00fcm ets\u0259 d\u0259, m\u00fcxt\u0259lif xalqlar\u0131n milli \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsuslu\u011funu r\u0259ngl\u0259rin dili il\u0259 canland\u0131rma\u011f\u0131, \u0259ks etdirm\u0259yi xo\u015flay\u0131r. Onun \u201cSeneqal l\u00f6vh\u0259l\u0259ri\u201d silsil\u0259si bu bax\u0131mdan olduqca xarakterikdir. \u018fsas\u0259n r\u0259ng \u201coyunu\u201dnun yer ald\u0131\u011f\u0131 bu oynaq, b\u0259z\u0259n suprematizmi xat\u0131rladan ekspressiv tablolarda Afrikan\u0131n isti r\u0259ngl\u0259ri effektli h\u0259mah\u0259nglik yarad\u0131r v\u0259 sanki \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi yerli musiqinin ritmik s\u0259dalar\u0131n\u0131 \u0259ks etdirir.<\/p>\n<p>Arif \u018fziz bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bir \u00e7ox s\u0259n\u0259t u\u011furlar\u0131na imza at\u0131b. O, Xorvatiyan\u0131n Dubrovnik \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, YUNESKO-nun t\u0259sis\u00e7iliyi il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f \u201cYeni Era\u201d Beyn\u0259lxalq R\u0259ssaml\u0131q Akademiyas\u0131n\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fcd\u00fcr. Bu y\u00fcks\u0259k f\u0259xri ad r\u0259ssam\u0131n d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 yax\u015f\u0131 tan\u0131nmas\u0131n\u0131n v\u0259 s\u0259n\u0259tinin d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259sinin a\u015fkar s\u00fcbutudur. Arif \u018fziz bu n\u00fcfuzlu qurumun Bak\u0131 filial\u0131n\u0131n prezidentidir.<\/p>\n<p>Arif \u018fzizin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n, jurnalistl\u0259rin diqq\u0259tini c\u0259lb etmi\u015f, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259dqiqat obyektin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Yuxar\u0131da adlar\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n ba\u015fqa mill\u0259t v\u0259kili, akademik Ziyad S\u0259m\u0259dzad\u0259, \u0259m\u0259kdar elm xadimi, filologiya elml\u0259ri doktoru, professor Timu\u00e7in \u018ff\u0259ndiyev, tan\u0131nm\u0131\u015f teatr\u015f\u00fcnas-alim, s\u0259n\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q doktoru, professor \u0130lham R\u0259himli, filologiya elml\u0259ri doktoru, professor Nizam\u0259ddin \u015e\u0259msizad\u0259, \u015fair Z\u00fclf\u00fcqar \u015eahsev\u0259nli v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 Arif \u018fziz yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif c\u0259h\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 s\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>S\u0259n\u0259tkar\u0131n z\u0259ngin palitras\u0131 haqq\u0131nda d\u00f6vri m\u0259tbuat s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 o\u00e7erkl\u0259r, elmi-publisistik yaz\u0131lar d\u0259rc olunmu\u015fdur. Onun b\u0259dii \u00fcslubu irih\u0259cmli elmi-t\u0259dqiqat \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 t\u0259hlil edilmi\u015f, kitab v\u0259 d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>2003-c\u00fc ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Arif \u018fzizin 60 illiyi m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 onun h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259tini \u0259ks etdir\u0259n \u201c\u015e\u0259xsiyy\u0259tin v\u0259 s\u0259n\u0259tin nuru\u201d adl\u0131 kitab i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fc. Kitabda r\u0259ssam\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini i\u015f\u0131qland\u0131ran \u00e7oxsayl\u0131 yaz\u0131lar, m\u0259tbuat s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan, ingilis, rus dill\u0259rind\u0259 \u00e7ap olunmu\u015f m\u0259qal\u0259l\u0259r yer alm\u0131\u015fd\u0131. Tan\u0131nm\u0131\u015f elm v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rinin, jurnalistl\u0259rin, m\u00fc\u0259llim h\u0259mkarlar\u0131n\u0131n, r\u0259ssam\u0131n \u00f6z yetirm\u0259l\u0259rinin q\u0259l\u0259minin m\u0259hsulu olan bu yaz\u0131larda onun z\u0259ngin yarad\u0131c\u0131l\u0131q al\u0259minin m\u00fck\u0259mm\u0259l, dol\u011fun, \u00e7oxc\u0259h\u0259tli m\u0259nz\u0259r\u0259si yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Kitabda h\u0259m\u00e7inin r\u0259ssam\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n n\u00fcmun\u0259l\u0259r, onun h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif anlar\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n maraql\u0131 foto\u015f\u0259kill\u0259r d\u0259 yerl\u0259\u015fdirilmi\u015fdi. Kitab ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n maraqla qar\u015f\u0131land\u0131, haqq\u0131nda xo\u015f s\u00f6zl\u0259r, fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndi, m\u0259tbuat s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 bu n\u0259\u015fri xarakteriz\u0259 ed\u0259n m\u00fcxt\u0259lif yaz\u0131lar \u00e7ap olundu.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Arif \u018fziz yarad\u0131c\u0131 s\u0259n\u0259tkar \u00f6mr\u00fcn\u00fcn kamillik \u00e7a\u011flar\u0131n\u0131 ya\u015fay\u0131r. R\u0259ssam onill\u0259r \u00f6nc\u0259 oldu\u011fu kimi, indi d\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259sl\u0259, g\u0259nclik co\u015fqunlu\u011fu il\u0259 \u00e7ox sevdiyi yarad\u0131c\u0131l\u0131qla, r\u0259sml\u0259r \u00e7\u0259km\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. \u018fvv\u0259ll\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, bu g\u00fcn d\u0259 Arif \u018fziz \u00f6z \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri, yetirm\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmu\u015fdur. \u00d6mr\u00fcn\u00fc s\u0259n\u0259td\u0259 ke\u00e7irmi\u015f insan \u00f6z\u00fcn\u00fc s\u0259n\u0259td\u0259n k\u0259narda t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bilm\u0259z. Bu s\u00f6zl\u0259r tamamil\u0259 Arif m\u00fc\u0259llim \u00fc\u00e7\u00fcn deyilmi\u015fdir. R\u0259ssam h\u0259r g\u00fcn \u00f6z sevimli cizgil\u0259rini k\u0259tan \u00fcz\u0259rin\u0259 vurduqca m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m, hadis\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolunu daha da z\u0259nginl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p><strong>Ayan Aziz M\u0259mm\u0259dova<br \/>\nAz\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t R\u0259ssaml\u0131q Akademiyas\u0131n\u0131n R\u0259ngkarl\u0131q kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi, doktorant<\/strong><\/p>\n<div style=\"padding-bottom:20px; padding-top:10px;\" class=\"hupso-share-buttons\"><!-- Hupso Share Buttons - http:\/\/www.hupso.com\/share\/ --><a class=\"hupso_counters\" href=\"http:\/\/www.hupso.com\/share\/\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/static.hupso.com\/share\/buttons\/dot.png\" style=\"border:0px; padding-top:2px; float:left;\" alt=\"Share Button\"\/><\/a><script type=\"text\/javascript\">var hupso_services_c=new Array(\"twitter\",\"facebook_like\",\"facebook_send\");var hupso_counters_lang = \"en_US\";var hupso_image_folder_url = \"\";var hupso_url_c=\"\";<\/script><script type=\"text\/javascript\" src=\"https:\/\/static.hupso.com\/share\/js\/counters.js\"><\/script><!-- Hupso Share Buttons --><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130stedadl\u0131 f\u0131r\u00e7a ustas\u0131, YUNESKO yan\u0131nda Beyn\u0259lxalq R\u0259ssaml\u0131q Akademiyas\u0131n\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc, xo\u015fm\u0259raml\u0131 s\u0259fir, Az\u0259rbaycan G\u0259ncl\u0259r \u0130ttifaq\u0131 m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131, \u201c\u015e\u0259r\u0259f Ni\u015fan\u0131\u201d ordenli, \u0259m\u0259kdar inc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi, professor Arif \u018fziz m\u00fcasir Az\u0259rbaycan inc\u0259s\u0259n\u0259tinin tan\u0131nm\u0131\u015f simalar\u0131ndan biridir. O, z\u0259ngin v\u0259 m\u0259nal\u0131 yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolu ke\u00e7ib. Arif M\u00f6h\u00fcb\u0259li o\u011flu \u018fzizov (Arif \u018fziz) 1943-c\u00fc il yanvar\u0131n\u00a0\u00a0 3-d\u0259 Bak\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":3,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-376","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arifazizbeyaz.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/376","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arifazizbeyaz.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arifazizbeyaz.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arifazizbeyaz.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arifazizbeyaz.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=376"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.arifazizbeyaz.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":377,"href":"https:\/\/www.arifazizbeyaz.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/376\/revisions\/377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arifazizbeyaz.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}